Rallyveteraan Stein Johnsen


Is het klassieke rallygevoel nog lang niet kwijt…

 


De Noor Stein Johnsen is een begrip in de klassieke rallywereld. Hij racet en prepareert al sinds de jaren ’60 en de auto’s die toen als modern werden gezien zijn nu klassiek. Voor Classic Proof gaat hij de komende tijd het een en ander uit de doeken doen over rallypreparatie, en dan met name bij zijn specialiteit: de klassieke Volvo. We stellen hem echter voor met een uitgebreid interview in 2 delen.

 

IMG_1963

Stein geeft een door hem geprepareerde PV de sporen (klik op de foto’s voor een vergroting)

De uit Noorwegen afkomstige Johnsen wordt wereldwijd gezien als een van dé experts op het gebied van rallypreparatie bij Volvo’s. En dat is niet zo gek, want sinds de jaren ’60 is hij eigenlijk continu actief geweest in de autosport. Als coureur, technicus en zelfs als teambaas. Johnsen is een echte globetrotter, en na jaren in Afrika te hebben gewoond, verblijft hij tegenwoordig het grootste deel van het jaar in Costa Rica. Maar nog steeds is Stein met grote regelmaat in Europa te vinden. Afgelopen jaar reed hij bijvoorbeeld de TulpenRallye, en ook dit jaar verschijnt hij daar weer aan de start.

 

“Ik ben bouwkundig ingenieur en in die hoedanigheid heb ik eigenlijk de halve wereld gezien. Je gaat het werk achterna en dan kom je op heel veel interessante plaatsen. Ik heb eigenlijk pas heel laat mijn opleiding afgerond. Ik was al 28. Racen kwam eerst. Ik ben altijd met auto’s bezig geweest; sleutelen, rijden. Rond 1958 ben ik begonnen met rally’s rijden. Mijn eerste auto was een Ford Anglia 105E, en geloof me, als je in dat Engelse schroot gereden hebt dan leer je echt sleutelen. 100 uur voorbereiden en 10 minuten rijden, dan was het stuk. Daarna kwamen een BMW 700 en een Volvo 122S. Dat was 1963 zo’n beetje. Voor mijn werk kwam ik toen in Afrika terecht en daar heb ik echt veel geleerd. Ik heb een jaar of 5 met Datsuns in Zambia gerallyed en kwam toen bij een fabrieksgesponsord team van Fiat terecht.”

 

In de jaren ’60 waren de zware rally’s in Afrika berucht. En met de veiligheid nam men het ook allemaal nog niet zo nauw. Zo werden de wegen bijvoorbeeld niet afgezet voor de rally. Deelnemers moesten gewoon met hun auto door het normale verkeer heen.
“In Afrika moest je altijd je ogen goed openhouden, want er kon vanalles voorbij komen op de weg. Van vrachtwagens en paardekarren tot fietsers en voetgangers. Daar komt nog eens bij dat zelfs de beste wegen in die tijd onverhard waren. Dat maakte het nog eens extra interessant. De wegen liepen daar allemaal naar de zijkanten af, zodat het regenwater niet op de weg bleef staan. De eerste keer dat je over zo’n weg reed was dat doodeng, Je schoof met 160 kilometer per uur van de weg af terwijl je gewoon rechtdoor stuurde. Na een paar keer wen je daar echter aan en dan  rij je net als over iedere normale weg.”

 

Panhard

“Tijdens de rallys in Afrika heb ik echt geleerd wat je wel en niet moet verstevigen aan een auto. Bij Volvo’s is het mooiste voorbeeld daarvan de Panhard-stang van een PV, daar zit een bocht in, en die stang is nogal makkelijk te verbuigen. Maar eigenlijk is dat helemaal niet erg, want zo’n panhardstang is in 10 minuten te vervangen, en zelfs als je daar geen tijd voor hebt kun je er mee doorrijden. Er zijn heel veel mensen die verstevigingen aan die stang lassen, en dan breken de bevestigingsogen van je auto af. Dat is dus geen simpele reparatie. Hetzelfde geld voor de draagarmen van de Amazon. Die breken vaak op ongeveer twee-derde, maar dat is niet zo’n punt, dat is een snelle en gemakkelijke reparatie. Veel mensen lassen de draagarm van boven dicht, en dan breken ze gewoon compleet van je carrosserie. Dan heb je dus echt problemen. Zeker als je bijvoorbeeld vlak over de grens met Mongolië langs de kant van de weg staat. Probeer dan maar eens een lasapparaat te vinden.”

 

DSC_0367

Johnsen en Singh, voor de Safari Rally winnende PV

Naast zijn eigen ervaring heeft Stein veel geleerd van de man die in 1965 de Safari Rally won in een Volvo PV; Joginder Singh. Hoewel Johnsen en Singh regelmatig in dezelfde rally’s reden leerden ze elkaar pas echt kennen in de jaren ’90.

“Ik heb Joginder tijdens zijn rally-dagen nooit ontmoet. Ik was eerlijk gezegd een beetje onder de indruk van hem. Hij was de grote ster, en ik stelde feitelijk nog niet zo heel veel voor. Daar kwam nog eens bij dat Joginder een wat stille man was die gewoon zijn eigen gang ging. Hij was voor mij niet zo benaderbaar toen.
In 1992 hing hij ineens aan de telefoon. Hij zocht een onderdeel voor zijn PV. Een paar maanden later was ik in Engeland voor een rally, en toen ben ik bij hem langs gegaan. Het klikte meteen. We begrepen elkaar. ”

“Joginder wist echt alles wat er te weten valt over Volvo’s en rallyrijden en hij was een hele bijzondere vriend. Sinds zijn dood heb ik de verantwoording voor de PV waarmee hij de Safari rally won. Die staat in volledig gerestaureerde staat in het Volvo museum en  die auto mag niet van zijn plaats zonder dat ik daar toestemming voor geef. Ik heb dat Joginder op zijn sterfbed moeten beloven.”

 

Schuurtje

DSC_0366

Reparaties tijdens de Safari ’98

“Die PV waar Joginder in 1965 de Afrika Rally mee won is wel behoorlijk verbouwd, maar het is in principe gewoon nog een Volvo PV. Joginder zei altijd tegen mij dat ik niet moest denken dat je in je schuurtje een auto beter kan maken dan Volvo zelf, die er vele miljoenen aan uitgaven. Je kunt er dingen aan verbeteren, maar je moet niet zomaar de hele auto van voor naar achter verstevigen. Als je een zwak punt teveel verstevigt, dan betekent dat alleen maar dat er uiteindelijk op een ander punt iets stuk zal gaan. Je moet er dus voor zorgen dat de zwakste delen van de auto, de delen zijn die je makkelijk en snel kunt vervangen.”

“Ik heb in 1998 de Safari rally gereden met een Amazon. Joginder was toen mee als teambaas. Die Amazon hield zich fantastisch tijdens de rally. We hadden wat schokbrekerproblemen, we hebben drie onderste draagarmen gebroken, maar dat is alles. Niets om je zorgen over te maken. Die auto’s zijn sterk genoeg om dat soort geweld aan te kunnen. Dat hoef je met een andere auto echt niet te proberen.”

DSC_0368

Einde verhaal: de Volvo op zijn dak

“Joginder was misschien wel de beste bush-mechanic die er ooit geweest is. Met gezond verstand wist hij simpele oplossingen te vinden voor een ingewikkeld probleem. Tijdens een van de eerste dagen reed ik de beschermingsplaat aan de onderkant van de auto in de kreukels. Joginder keek ernaar en zei in eerste instantie: ‘Daar zul je het de rest van de rit mee moeten doen’. Die plaat was een centimeter dik, en dat is niet even recht te buigen midden in de bush. Tien minuten later kwam hij terug met een hamer, een koevoet en een beitel. Hij sloeg een gat in de vloer van de auto en boog zo van binnenuit de plaat weer op zijn plek. ‘Zo hebben we in de jaren 60 ook een keer gedaan’ zei hij erbij. Uiteindelijk zijn we in die rally, met nog twee proeven te gaan, uitgevallen. We lagen toen achttiende, een ongelooflijk goede prestatie met een achterwielaangedreven auto tussen al het vierwielaangedreven geweld. We zaten midden op een proef waar de hele weg aan gruzelementen was gereden, het was een en al sporen. Ik probeer de auto uit een spoor te krijgen, en de bumper vangt daarbij een verkeerde tik op. Voor ik het wist lag de auto op zijn dak. Dat was jammer, maar ik hoef me niet te schamen. Carlos Sainz was 200 meter voor ons uitgevallen.”

 

 

Meer op Classic Proof:




Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *